رییس سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان، با اشاره به تأثیر تصمیم های کلان ملی، می گوید: مشکل های خوزستان را نمی‌توان تنها در سطح استانی حل کرد و اصلاحات باید در سطح ملی صورت گیرد.

به گزارش پایگاه خبری- تحلیلی حبیب خبر، دکتر "مهرداد نیکو" در نشست تخصصی"توسعه خوزستان؛ فرصت‌ها و چالش‌ها" در نمایشگاه دستاوردهای هفته دولت در اهواز، به نکته های مهمی پرداخت که در زیر می خوانید:

۱-مفهوم توسعه و آسیب‌شناسی تاریخی

دکتر نیکو سخنان خود را با تفکیک رشد از توسعه آغاز می‌کند و بر مفهوم توسعه پایدار تأکید می‌ورزد. او با اشاره به نقش کلیدی خوزستان در گذشته، به‌عنوان "نقطه عزیمت توسعه ایران"، این نقش را بیشتر از جنس "رشد" (مبتنی بر بهره‌برداری از منابع) می‌داند تا "توسعه" (مبتنی بر ساختارهای پایدار).

نکته کلیدی: به اعتقاد او، جنگ تحمیلی یک پارادایم شیفت در الگوی توسعه کشور ایجاد کرد و باعث شد کانون توسعه از مناطق مرزی به مرکز کشور منتقل شود. در این تغییر، خوزستان نتوانست جایگاه خود را بازتعریف کند و به‌نوعی از "زنجیره ارزش جهانی"- که لازمه توسعه مدرن است- جا ماند.

۲- چالش‌های نهادی و ساختاری

دکتر نیکو به مشکل های ساختاری و نهادی در اداره استان خوزستان اشاره می‌کند و باور دارد: الگوی حکمرانی موجود، که برای همه استان‌ها یکسان است، با ظرفیت‌ها و پیچیدگی‌های خوزستان سازگار نیست.

*مشکل های نهادی:

انطباق نداشتن ساختار حکمرانی: خوزستان با وجود ظرفیت‌های بسیار بالا، با "یک سر کوچک" و اختیارات محدود اداره می‌شود.

جزیره‌های قدرت: نهادها و شرکت‌های بزرگی در استان وجود دارند که خود را "ملی" می‌دانند و از برنامه‌های استانی سر باز می‌زنند. این امر، یکپارچگی برنامه‌ریزی و مدیریت را از میان می‌برد.

۳. مدیریت منابع مالی و نبود یکپارچگی

این بخش از سخنان دکتر نیکو به یکی از مهم‌ترین مشکل های استان، یعنی مدیریت منابع مالی، می‌پردازد. او اشاره می‌کند که با وجود سهم بالای خوزستان از بودجه‌های استانی کشور (حدود ۱۰ درصد)، منابع مالی عمده دیگری همچون مسوولیت‌های اجتماعی نفت و درآمدهای آلایندگی، به‌صورت یکپارچه در اختیار شورای برنامه‌ریزی استان نیستند.

نکته کلیدی: این نبود یکپارچگی در تصمیم‌گیری برای منابع، باعث می‌شود پروژه‌ها و طرح‌های کلان استان به‌صورت جزیره‌ای و بدون هماهنگی لازم پیش بروند، حتا اگر قوانین مربوط مصوب شوند، اجرای آن‌ها با موانع زیادی روبرو است.

۴- اقتصاد دانش‌بنیان و چالش‌های پیش‌روی آن

دکتر نیکو تأکید می‌کند: توسعه امروز از مسیر بهره‌وری و علم و دانش می‌گذرد و موتور محرکه آن، دانشگاه‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان هستند. اما او اشاره می‌کند که این موتور در خوزستان با چالش‌های اساسی روبرو است.

اقتصاد غیررقابتی: ساختار اقتصادی خوزستان متکی به شرکت‌های بزرگ و خام‌فروش است که در بازارهای رقابتی حضور ندارند. این شرکت‌ها نیازی به دانش و بهره‌وری نمی‌بینند و بنابراین، تقاضای پایداری برای محصولات و خدمات دانش‌بنیان ایجاد نمی‌کنند. این در حالی است که در استان‌های دیگر با شرکت‌های کوچک و متوسط، این نیاز به‌مراتب بیشتر احساس می‌شود.

۵. تأثیر تصمیم های کلان ملی

در پایان، دکتر نیکو به تأثیر مستقیم تصمیم های کلان ملی بر مسایل محلی خوزستان اشاره می‌کند و با ذکر مثال: کاشت برنج و مصرف بالای آب، نشان می‌دهد که بسیاری از مشکل های استان، ریشه در سیاست‌گذاری‌های ملی دارند.

نکته کلیدی: تصمیم هایی مانند ممنوعیت واردات برنج که منجر به افزایش قیمت داخلی آن می‌شود، به طور مستقیم بر الگوی کشت کشاورزان و در نتیجه بر مدیریت منابع آب در استان تأثیر می‌گذارد. این امر نشان می‌دهد که مشکل های خوزستان را نمی‌توان تنها در سطح استانی حل کرد و اصلاحات باید در سطح ملی صورت گیرد.