بررسی میدانی در نواحی چهارگانه آموزش‌ و پرورش اهواز را با تمرکز بر مشکل های مدارک ملکی و نظارت ضعیف آموزشی، بار مالی سنگین مدارک ملکی، چرخه معیوب مشاوران املاک و الزام به سند رسمی یا قولنامه برای ثبت نام دانش آموزان را در گزارش زیر بخوانید:

خانواده‌ها دربسیاری از مناطق مانند کیانپارس و پادادشهر، مرکزشهر. زیتون. کوروش،گلستان،کوی باهنر،فرهنگ شهر،و..... مجبور به ارائه کپی سند ملکی، قولنامه محضری یا کد رهگیری معاملات هستند. دریافت این مدارک از مشاوران املاک با هزینه‌ای از ۵۰۰ هزار تا ۲ میلیون تومان همراه است. «برای گرفتن کد رهگیری معامله خانه استیجاری، مشاور املاک ۸۰۰ هزار تومان پول گرفت!» (گفت وگو با پدر دانش‌آموز در ناحیه ۴ اهواز).

*کمیسیون‌های غیرشفاف:

بر اساس تعرفه‌های اتحادیه املاک اهواز، دریافت هرگونه مدرک ملکی مشمول کمیسیون ۵ درصد از ارزش معامله + ۱۰ درصد ارزش افزوده می‌شود.
این در حالی است که خانواده‌های ساکن در خانه‌های استیجاری، قادر به تأمین این هزینه نیستند.

*تبعیض در اجرا: دوگانگی معیارها میان مدیران مدارس

کاغذ بازی عذاب آور از کدپستی تا سندخانه و مدارک هویتی پیچیده:

خانواده ها برای اثبات محل سکونت مجبور به ارایه کپی سندملکی یا قرارداد اجاره رسمی هستند، حتی اگر نشانی منطبق بامحدوده مدرسه نباشد ثبت‌نام متوقف می شود.

*سخت‌گیری‌های غیرمنطقی

الزام به کدپستی دفاتر پیشخوان دولت در مناطق حاشیه‌ای، در حالی که در بسیاری از مناطق این دفاتر وجود ندارند!

مطالبه قبض برق به نام مالک برای مستأجران، بدون توجه به قراردادهای اجاره غیررسمی.

*تسهیلات غیرقانونی برای برخی:

ثبت‌نام فرزندان افراد یا اشخاص دارای رابطه درمدارس برخورداربدون رعایت محدوده جغرافیایی! چشم‌پوشی از مدارک محل سکونت برای گروه‌های خاص:

«همسایه ما که آشناى مدیر مدرسه بود به راحتی کارثبت نام فرزندش را انجام داد (مادر دانش‌آموز در منطقه پادادشهر).

*ستادهای ثبت‌نام؛دورباطل ادارات:

اولیا گاهی برای دریافت تأئیدیه محدوده درتیرماه و مردادماه فقط و فقط روزهای دوشنبه و چهارشنبه به ستادهای ثبت‌نام آموزش‌وپرورش منطقه مراجعه کنند و درصف های طولانی و تکرار مراجعه(گاه ۲یا ۳مرتبه) زمان و هزینه آن هارا هدر می دهد.

 
 *ستادهای ثبت‌نام؛ پایش بی پایش:
ستادهای ثبت‌نام مستقر در ادارات آموزش‌وپرورش اهواز سامانه یکپارچه رصد شکایات ندارند. گاه خانواده‌ها برای پیگیری باید به صورت حضوری مراجعه کنند که خودموجب اتلاف وقت می‌شود.

*توزیع نامتوازن امکانات:

مدارس باکیفیت آموزشی خوب درمحدوده های خاصی متمرکز شده اند. خانواده هایی که درحاشیه شهر سکونت دارند مجبورند فرزندان شان را در مدارس کم امکانات ثبت‌نام کنند.

*فشار بر خانواده های کم درآمد:

برخی اولیا درمناطق مختلف اهواز گفته اند: مدیران مدارس دولتی با ادعای "تکمیل ظرفیت " از ثبت‌نام خودداری می کنند اما با پیگیری مشخص می شود ظرفیت خالی وجود دارد.

"صادقیان پدر یکی از دانش‌آموزان: من درخیابان پهلوان ساکن هستم اما مدیر دبستان محدوده می گوید: ظرفیت تکمیل است و باید فرزندم را ۳ کیلومتر آن طرف تر ثبت‌نام کنم!

*تخلفات مالی بدون پاسخ:
درسال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳، چند مورد پرونده تخلف در اهواز تشکیل شد، در حالی که ده‌ها مورد دریافت غیرقانونی وجه (با عنوان "کمک به مدرسه") گزارش شده است.

*راهکارهای فوری: مسیرهای کاهش هزینه و شفاف‌سازی حذف الزامات پرهزینه:
جایگزینی قبض آب/برق یا گواهی شورای محله به جای سند ملکی.

ممنوعیت دریافت هرگونه کد رهگیری معاملات ملکی از مشاوران املاک.

راه‌اندازی سامانه شفافیت محدوده‌ها: انتشار آنلاین ظرفیت خالی مدارس و نقشه محدوده‌های جغرافیایی در پورتال آموزش‌وپرورش خوزستان.

*ستاد نظارت مردمی: تشکیل کمیته‌های سه‌نفره (شامل اولیا، نماینده انجمن اولیا و ناظر استانی) برای نظارت بر فرآیند ثبت‌نام.

نصب تابلوهای گزارش تخلف در مدارس با دسترسی مستقیم به سامانه shekayat.medu.ir.

مجازات‌های سنگین برای تبعیض: تعلیق موقت مدیران متخلف و انتشار عمومی اسامی

به اعتقاد نگارنده مشکل های ثبت نام دانش آموزان در اهواز تنها با بازنگری در شیوه های نظارتی برطرف می شود.

تا زمانی که دریافت مدارک ملکی پرهزینه ازمشاوران املاک توجیه قانونی دارد و برخی مدیران متخلف گاه با "تذکر اداری" روبرو می شوند؛ این چرخه معیوب ادامه خواهد یافت.

عدالت آموزشی وقتی محقق می شود که کودکی درحاشیه شهراهواز همان شانس تحصیل درمدرسه دولتی را داشته باشد که کودکی در مرکز شهر و مناطق برخوردار دارد.

 گزارش از: عبدالحمید گل افشان