بازار خودرو در هفته گذشته بیشتر شبیه یک کشتی در توفان بود؛ ولی نه توفانی طبیعی، بلکه توفانی که دلار به راه انداخته است و شوربختانه "دولت" تنها تماشاچی روند این بازار هردمبیل است!

 خودروهای داخلی و مونتاژی روند رو به رشد داشتند، ولی این رشد بیش از آنکه به معنای خروج بازار از رکود باشد، تنها واکنشی به نوسانات ارزی و سیاست قیمت‌گذاری فروشندگان بود.

 خرید و فروش راستین همچنان در کمترین سطح ممکن انجام می‌شود و کنشگران بازار بیشتر نقش تماشاگر دارند تا بازیگر.

 کنشگران بازار باور دارند: محرک بنیادی رشد قیمت‌ها، افزایش نرخ دلار است. دلار و سایر بازارهای موازی در دو هفته گذشته رکوردهای قابل توجهی ثبت کردند و بازار خودرو هم تلاش کرد از موج ارزی عقب نماند.

 این جهش سریع دلار به سرعت در انتظارهای تورمی کنشگران بازار منعکس شد و موج تازه‌ای از تقاضای سفته‌بازانه را شکل داد. نتیجه؟ خرید واقعی تقریباً محو شد و معاملات صرفاً بازی قیمتی و سفته‌بازی شد.

 در کنار نوسانات ارزی، عواملی چون ابهام سیاست‌های واردات خودرو، کندی عرضه از سوی خودروسازان و شکاف قیمت کارخانه و بازار فشارهای افزایشی را تشدید کرد.

نرخ بهره بالا و کاهش قدرت خرید مصرف‌کنندگان نیز مانع شکل‌گیری تقاضای واقعی شده و بخش عمده معاملات در فضای انتظاری و غیرمصرفی انجام می‌شود. به عبارت دیگر، بازار خودرو به شدت همسو با دلار حرکت کرده و حساس‌تر به اخبار اقتصادی شده است.

کاهش عرضه خودروها از سوی خودروسازان هم عامل مهم دیگری است. مشکل هایی مانند کمبود قطعات، محدودیت‌های تولید و مشکلات نقدینگی باعث شده عرضه کاهش یابد و فضا برای افزایش قیمت‌ها مهیا شود. این شرایط بیشترین تاثیر را بر خودروهای مونتاژی گذاشته است:

«کی‌ام‌سی T۸» با جهش ۲۰۰ میلیون تومانی به ۲ میلیارد و ۹۰۰ میلیون تومان رسید؛

«کی‌ام‌سی J۷» با افزایش ۱۷۰ میلیون تومان به ۲ میلیارد و ۱۵۰ میلیون تومان؛

«دیگنیتی پرایم» با ۱۵۰ میلیون رشد به ۲ میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان.

این روند نشان می‌دهد هر جهش ارزی مستقیماً در جیب خودروها و دلالان منعکس می‌شود، نه خریداران راستین.

حتا خودروهای داخلی پرطرفدار هم از این قاعده مستثنی نیستند: پژو ۲۰۷ پانوراما دنده‌ای ۲۰ میلیون تومان، دنا پلاس EF۷ اتوماتیک ۱۰۰ میلیون تومان و شاهین پلاس اتوماتیک ۲۰ میلیون تومان افزایش قیمت داشتند. تارا اتوماتیک V۴ هم حدود ۱۰ درصد رشد کرد.

این وضعیت شبیه یک نمایشگاه دلالی و دلار است: دلار، بنزین موتور حرکت خودروهاست، دلالان راننده‌اند و مردم خریدار واقعی، تنها تماشاگر.

نتیجه این است که بازار خودرو نه بر اساس تقاضای راستین حرکت می‌کند و نه بر اساس توان مالی مصرف‌کننده. هر افزایش دلار، موجی از سفته‌بازی ایجاد می‌کند که خریدار راستین را از صحنه بیرون می‌راند. تا زمانی که عرضه محدود باشد، سیاست‌های دولتی روشن نباشد و دلار به هر جهش کوچک واکنش سریع نشان دهد، این روند ادامه خواهد داشت.

در پایان، می‌توان گفت: بازار خودرو بیش از آنکه به مردم خدمت کند، بازیچه نوسانات ارزی و دلالی شده است.

خودرو گران می‌شود، دلال خوشحال است، خریدار راستین عقب می‌ماند و دولت تنها تماشاچی روند بازار بلبشو است.

*دولت گران‌زاده