پشتوانه ارزش پول ملی هر کشور در گذشته طلا بود اما بیش از 80 سال است این مساله تغییر کرده و ارزش پول ملی هر کشور به قدرت تولید، ثبات اقتصادی، ذخایر ارزی و سرمایههای طبیعی و انسانی آن کشور وابسته است.
وی افزود: هنگامی که نوساناتی در اقتصاد یک کشور به وجود میآید برخی از این متغیرها (قدرت تولید، ثبات اقتصادی و...) که تعیین کننده ارزش پولی کشور هستند، تغییر میکنند و در آن صورت ارزش پولی آن کشور نیز تغییر میکند.
ارزش پولی کشور به سرمایههای اجتماعی وابسته است
بخشی از ارزش پولی کشور نیز وابسته به سرمایههای اجتماعی آن کشور است. مسایل اجتماعی، فرهنگی و زیرساختی هر کشور به بحث سرمایههای اجتماعی مرتبط است و این سرمایههای اجتماعی که وابسته به متغیرهایی از جمله راستگویی، صداقت، عدم فساد و رانت و... است نیز در بحث ارزش پول ملی اثرگذار است.
اگر کشوری دارای سرمایههای اجتماعی ضعیف باشد با کوچکترین تنش سیاسی یا اقتصادی، ممکن است ارزش پول ملی آن کشور کاهش پیدا کند اما کشورهایی که دارای سرمایههای اجتماعی مناسبی هستند تنشهای کوچک خطری برای ارزش پولی آنها به وجود نخواهد آورد و ارزش پولی آن کشور حفظ خواهد شد.
سیاستهای مناسب اقتصادی، پولی و مالی بانک مرکزی و دولت در بحث ارزش پولی یک کشور بسیار موثر است. در این زمینه سیاستها و تصمیمگیریهای صحیح میتواند زمینه را برای ثبات اقتصادی و حفظ ارزش پول ملی یک کشور مهیا کند و یک سیاستگذار خوب میتواند با اهرمهایی که در اختیار دارد، یک نظام پولی هدفمند را در جهت رشد اقتصادی کشور فراهم کند.
در برخی از متغیرهای اثرگذار بر ارزش پولی کشور با مشکلاتی مواجه هستیم و این مشکلات باعث شده تا ارزش پولی ایران کاهش داشته باشد و در این زمینه عدم ثبات در برخی از سیاستهای پولی و مالی و همچنین قوانین، باعث به وجود آمدن چنین مشکلی در کشور شده است.
رانت و دلالی عامل اصلی کاهش ارزش پولی کشور هستند
در ایران به جای آنکه به تولید رونق داده شود و شرایطی برای رشد تولید فراهم شود، رانت و دلالی تقویت شدهاند و این مساله باعث کاهش ارزش پولی کشور شده است.
اکنون بیشتر مالیاتی که در کشور دریافت میشود، از بخش تولید است اما در کشورهای پیشرفته مالیات از بخش ثروت دریافت میشود. در ایران عکس این سیاست عمل میشود و به این دلیل شرایط برای تولید دشوار میشود و تولیدکننده به جای آنکه در بخش تولید فعالیت کند، وارد رانت و دلالی میشود و زمینه را برای کاهش ارزش پولی فراهم میکند.
نباید مشکلات را به گردن یکدیگر بیاندازیم
سیاستهای غلط پولی و مالی در برخی از بخشهای کشور باعث شده تا ارزش پولی کشور پایین بیاید. این مساله یک موضوع زیرساختی است و عوامل متعددی در آن دخالت دارند که باید به صورت جامع به آنها نگاه شود و سپس نسبت به برنامهریزی و حل مشکلات در آن بخشها اقدام کرد.
عدم ثبات در تصمیمگیریها و همچنین عدم پاسخگویی دستگاههای دولتی به مردم و شرایط اقتصادی باعث به وجود آمدن شرایطی شده است که ارزش پول کشور کاهش پیدا کند. اینکه هر شخصی تقصیر را به گردن دیگری بیاندازد و مسول شرایط به وجود آمده در بحث وضعیت اقتصادی کشور نباشد، مسالهای است که خود زمینهساز کاهش ارزش پول ملی میشود و نباید مشکلات را به گردن یکدیگر بیاندازیم.
حذف صفر بدون فراهم کردن زیرساخت اقتصادی ارزش پولی را بالا نمیبرد
حذف صفر از پول ملی فی نفسه اثرگذار نخواهد بود و نمیتواند در بالا بردن ارزش پول ملی اثرگذار باشد. این مساله نیازمند زیرساختهای مختلف در بحث مسایل اقتصادی است و باید زمینه آن در اقتصاد کشور فراهم باشد و سپس نسبت به انجام آن اقدام شود تا شاهد اثرگذاری این اقدام در زمینه بالابردن ارزش پول ملی باشیم.
حذف صفر از پول ملی همیشه باعث بالا رفتن ارزش پول یک کشور نشده زیرا بسیاری از کشورها این کار را انجام دادهاند و نتیجه نگرفتهاند. این کار لزوما کار خوبی نیست اما اگر شرایط لازم برای آن، در اقتصاد یک کشور مهیا شود، میتواند زمینه ساز بالا رفتن ارزش پول ملی شود.
دکتر مسعود خداپناه - رییس دانشگاه جامع علمی و کاربردی خوزستان
ارسال نظر به عنوان مهمان