امیدآفرینی در دوران پساجنگ:

نقش رسانه‌ها در بازسازی روحیه ملی

نقش رسانه‌ها در بازسازی روحیه ملی

 حبیب خبر- عبدالحمید گل افشان:

 در دوران پساجنگ، جامعه با چالش‌های بسیاری از جمله آسیب‌های روانی، اقتصادی و اجتماعی روبرو می‌شود.

 در این شرایط، امید به آینده و روحیه جمعی می‌تواند به عاملی تعیین‌کننده در بازسازی کشور تبدیل شود.

 رسانه‌ها به‌ویژه صداوسیما به عنوان پل ارتباطی میان دولت و مردم، نقشی بی‌همتا در این فرآیند دارند.

 این یادداشت به بررسی راهکارهای امیدآفرینی در دوران پساجنگ و نقش رسانه‌ها در این مسیر می‌پردازد.

 * امید: موتور محرکه بازسازی پساجنگ

 امید در فرهنگ ایرانی-اسلامی ما جایگاهی بلند دارد. همان‌گونه که درروایات معصومان(ع) آمده، از امید با فرنام "رحمت الهی" یاد شده است.

 در دوران پساجنگ، این امید است که می‌تواند چرخ‌های اقتصاد و جامعه را به حرکت درآورد. امید واقعی - نه خیال‌پردازی - با سه عنصر شناختی، عاطفی و حرکتی همراه است.

 مردم باید:

بدانندکه امکان بهبود وجود دارد (شناخت).

باور کنندکه این بهبود انجام می‌شود (عاطفه).

تلاش کنندتا به این بهبود دست یابند (حرکت)

رسانه‌ها می‌توانند در هر سه این زمینه‌ها اثرگذار باشند. همانگونه که در دوران دفاع مقدس، رسانه‌ ملی با وجودمحدودیت‌های فنی، نقشی حماسی و الهام‌بخش داشت.

*نقش رسانه‌ها در امیدآفرینی پساجنگ

*آموزش و تبیین واقعیت‌ها

جامعه پساجنگ نیازمند درک عمیق از شرایط و راه‌های خروج از بحران است.

 رسانه‌ها باید:

ابعاد گوناگون خسارات جنگ و برنامه‌های بازسازی را به صورت شفاف توضیح دهند.

موفقیت‌های کوچک و بزرگ در مسیر بازسازی را پررنگ کنند.

از متخصصان برای تحلیل شرایط و ارایه راهکار بهره ببرند.

همان‌گونه که کارشناسان اشاره کرده‌اند، "جامعه تنها در پرتو دانستن و فهمیدن می‌تواند پایدار بماند."

*امیدآفرینی واقع‌بینانه

امیدواری نباید به شعار و وعده‌های توخالی تبدیل شود.

 رسانه‌ها می‌توانند:

ظرفیت‌های علمی، اقتصادی و فرهنگی کشور را معرفی کنند.

داستان موفقیت افرادی که پس از جنگ به پیشرفت رسیده‌اند را روایت کنند.

افق‌های روشن آینده را ترسیم کنند .

به قول یکی از فرماندهان نظامی، "ما باید امید آفرینی را میان مردم ایجاد کنیم و با قدرت پیش رویم."

*تقویت انسجام اجتماعی

پس از جنگ، جامعه ممکن است دچار گسست و اختلاف شود.

رسانه‌ها می‌توانند:

ارزش‌های مشترک ملی و دینی را تقویت کنند.

از تبدیل اختلاف‌سازنده به تخریب جلوگیری نمایند.

الگوهای همکاری و تعاون را ترویج دهند.

همان‌گونه که در تحقیقات آمده، "حفظ انسجام و امیدآفرینی رسالت سنگین رسانه‌ها در دوران جنگ (و پساجنگ) است" .

* تولید درونمایه امیدبخش

صداوسیما می‌تواند با تولید برنامه‌های گوناگون، روحیه امید را تقویت کند:

مستندهای موفقیت‌های بازسازی.

برنامه‌های گفت‌وگو محور با مردم عادی که تجربیات مثبت دارند.

سریال‌ها و فیلم‌های الهام‌بخش از مقاومت و پیروزی .

همان‌گونه که اشاره شده، "امروز رسانه بخشی از جبهه نبرد است و خبرنگاران سربازان میدان روایت."

*راهکارهای عملی برای رسانه‌ها

*زبان و قالب‌های نوین

رسانه ملی باید:

از زبان نسل جوان بهره ببرد

در قالب‌های جذاب و گوناگون محتوا تولید کند.

از فضای مجازی به‌صورت هوشمندانه استفاده کند

* صداقت و شفافیت

مردم زمانی به رسانه اعتماد می‌کنند که:

واقعیت‌ها را بدون پرده‌پوشی بیان کند.

از بزرگ‌نمایی پرهیز نماید.

مشکل ها را انکار نکند اما راه‌حل‌ها را نیز ارایه دهد.

*مشارکت مردمی

رسانه‌ها می‌توانند:

از صدا و تصویر مردم عادی در برنامه‌ها استفاده کنند.

تجربیات موفق محلی را معرفی نمایند.

فضایی برای ایده‌پردازی عمومی ایجاد کنند.

در دوران پساجنگ، رسانه‌ها نه تنها ناقل خبر، که مهندسان امید جامعه هستند. آنها می‌توانند با ترکیبی از صداقت، خلاقیت و تعهد، تاریکی‌های پس ازجنگ را به روشنایی امید تبدیل کنند.

 همان‌طور که در حدیثی از پیامبر(ص) آمده: "اگر امید نبود، هیچ مادری فرزندش را شیر نمی‌داد و هیچ باغبانی نهالی نمی‌کاشت".

امروز نیز رسانه‌ها باید همان نقش مادر مهربان و باغبان امید را برای جامعه داشته باشند.

به باور نگارنده امید واقعی آن است که با وجود همه سختی‌ها، فردایی بهتر را نوید دهد. و این دقیقاً همان رسالتی است که رسانه‌های متعهد، به‌ویژه صداوسیما، در دوران حساس پساجنگ بر دوش دارند.

همان‌گونه که سربازان در میدان نبرد از کیان کشور دفاع کردند، امروز رسانه‌ها باید در میدان نبرد با امیدآفرینی، از روحیه و همبستگی ملی حفاظت کنند.

ارسال نظر به عنوان مهمان

پیوست ها

0

نظرات

  • اولین نظر را شما بدهید
Tagsحبیب خبر, عبدالحمید گل افشان,  نقش حیاتی رسانه‌ها,  بازسازی روحیه ملی,  امیدآفرینی, دوران پساجنگ, صدا و سیما