حبیب خبر- هوشمند هوشیارزاده:

تیم ملی فوتبال ایران- که در دیدار فینال جام کافا در برابر ازبکستان با نتیجه یک بر صفر بازنده شد- ضعیف ترین تیم تاریخ فوتبال کشورمان است. 

بی گمان اگر این تیم با همین روند به پیکارهای جام جهانی برود با شکست های شرآور روبه رو می شود و آبروی فوتبال ملی کشورمان را- که شوربختانه هر روز بدتر از دیروز می شود- خواهد برد!

در ادامه به به نکته هایی درباره تیم ملی فوتبال ابران می‌پردازیم:

1. مساله اعتماد به نفس و دستپاچگی

چشمه اعتماد به نفس در بازیکنان تیم ملی خشک شده است! این ضعف در قالب «دستپاچگی»، «پاس‌های اشتباه» و «سانترهای بی‌هدف» خود را نشان داد.

اخراج زودهنگام یک بازیکن در دقیقه ۵ اگرچه یک چالش بزرگ بود، ولی نتوانست توجیهی برای ضعف‌های بنیادین تیم باشد. یک تیم حرفه‌ای، حتا با یک بازیکن کمتر، باید بتواند با خونسردی و حفظ ساختار، بازی را کنترل کند و به حملات حریف پاسخ دهد. ولی به نظر می‌رسد این اتفاق نیفتاده است.

2. ضعف در برنامه‌ریزی و کارگروهی

نداشتن برنامه مشخص و «دور کردن بی‌هدف توپ از محوطه هجده قدم» نشان‌دهنده یک بحران کارگروهی است. یک تیم بدون برنامه، نمی‌تواند حمله های سازمان‌یافته‌ای شکل دهد و به ناچار تنها به دفع توپ و دفاع کورکورانه می‌پردازد. این ضعف تاکتیکی باعث می‌شود که حتا با ده نفر هم، تیم نتواند موقعیت‌های خطرناکی ایجاد کند و در طول ۱۲۰ دقیقه، به جای بازی کردن، فقط در حال زنده ماندن باشد!

3. مقایسه با گذشته و سایر رده‌های سنی

تیم ملی فوتبال کشورمان را اکنون حتا نمی توان با تیم‌های «لیگ آزادگان» یا «نوجوانان و جوانان» مقایسه کرد! این تیم حتا از نظر انگیزه و شور و شوق نیز در سطح پایین‌تری قرار دارد. زمانی که عملکرد یک تیم آنقدر ضعیف است که کوچک ترین انتظارها را هم نمی تواند برآورده کند انتخاب مربیان و دست اندرکاران و بازیکنان و ناهماهنگی های شان زیر سوال می رود!

4. آمار بازی و عملکرد دفاعی

به جرات می توان گفت تیم قلعه نویی ۱۱۰ دقیقه در حال دفاع و دور کردن توپ بود! این آمار نشان می‌دهد که تیم ملی ایران در این بازی به جای حمله و تلاش برای پیروزی، صرفاً به فکر شکست نخوردن بود! این رویکرد، در نهایت به باخت منجر شد. در فوتبال، تیمی که تنها دفاع کند، گل خواهد خورد. دروازه پیام نیازمند بارها تهدید شد و این موضوع نشان می‌دهد که عملکرد دفاعی تیم نیز با وجود تمرکز بالا بر دفاع، بی‌نقص نبوده است.

5. نقش داوری

البته نمی توان به نقش داور مسابقه و «بی‌طرف نبودن» او اشاره نکرد. یک نکته رایج در نقد بازی‌های فوتبال که معمولاً برخی مربیان و بازیکنان و هواداران پس از باخت به آن می‌پردازند؛ به ویژه در این بازی، اشاره به اعلام نکردن پنالتی برای ایران و اعلام پنالتی برای ازبکستان است که نشان‌دهنده نارضایتی عمیق از قضاوت داور است. هرچند که تصمیم های داوری بخشی از بازی است، ولی این موضوع را نیز می توان به عنوان یکی از دلایل شکست ذکر کرد!

*درباره شکست

در حقیقت این شکست نتیجه عملکرد خود تیم است و ناشی از ضعف‌های تاکتیکی، روحی و فنی بازیکنان  و نه فقط بدشانسی. مشکل های تیم ملی ما عمیق‌تر از یک شکست ساده در یک فینال است و نیاز به بازنگری اساسی در نگرش، برنامه‌ریزی و کادر فنی دارد.

*راهکارهای بهبود عملکرد تیم ملی

بازنگری در کادر فنی: نخستین و مهم‌ترین گام، بررسی عملکرد کادر فنی است. یک مربی کارآمد باید بتواند در شرایط سخت (مانند ۱۰ نفره شدن)، تیم را از لحاظ روحی و تاکتیکی مدیریت کند. نبود برنامه مشخص و سردرگمی بازیکنان نشان می‌دهد که تیم از نظر تاکتیکی هماهنگ نیست. شاید نیاز به تزریق خون جدید و نگرشی متفاوت در هدایت تیم باشد.

تیم ملی در بخش‌هایی مانند پاس‌های کوتاه و دقیق، سانترهای هدفمند و کارهای تیمی بسیار ضعیف است. کادر فنی باید برنامه‌های تمرینی ویژه‌ای را برای رفع این نواقص طراحی کند. کار روی حفظ توپ، بازی ترکیبی و توانایی ایجاد موقعیت از طریق حملات سازمان‌یافته، حیاتی است.

مدیریت روانی و افزایش اعتماد به نفس: دستپاچگی بازیکنان در لحظات حساس، نشان‌دهنده فشار روانی بالایی است. مربی باید بتواند با بازیکنان ارتباط قوی برقرار کرده و روحیه جنگندگی و اعتماد به نفس را در آن‌ها تقویت کند. در فوتبال مدرن، قدرت ذهنی به اندازه آمادگی بدنی اهمیت دارد.

کشف استعدادهای جدید: مقایسه تیم ملی با تیم‌های جوانان نشان‌دهنده پتانسیل بالای آن‌هاست. سرمایه‌گذاری بر روی بازیکنان جوان و باانگیزه و تزریق تدریجی آن‌ها به تیم ملی، می‌تواند به ایجاد یک تیم باانگیزه و باثبات برای آینده کمک کند.

*مقایسه با تیم‌های برتر آسیا

ژاپن: تیم ملی ژاپن یک نمونه موفق از فوتبال مدرن در آسیاست. آن‌ها بر خلاف ایران که بر استعدادهای فردی متکی است، بر کار گروهی، سرعت و نظم تاکتیکی تمرکز دارند. بازیکنان ژاپن به سرعت توپ را به گردش درمی‌آورند، پاس‌های دقیق می‌دهند و در فاز دفاعی و حمله، هماهنگی بسیار بالایی دارند.

کره جنوبی: تیم کره جنوبی نیز به دلیل آمادگی بدنی بالا، سرعت و جنگندگی بی‌امان معروف است. بازیکنان آن‌ها هرگز از تلاش دست نمی‌کشند و تا آخرین لحظه برای پیروزی می‌جنگند. این روحیه جنگندگی، ضعف‌های احتمالی فنی را پوشش می‌دهد.

استرالیا: تیم استرالیا از قدرت بدنی و نظم بالایی برخوردار است. آن‌ها اغلب از طریق حملات سازمان‌یافته و استراتژی‌های مشخص به گل می‌رسند و کمتر به حرکات فردی و بی‌هدف متکی هستند.

در مقایسه با این تیم‌ها، به نظر می‌رسد تیم ملی ایران بیشتر بر توانایی‌های فردی چند بازیکن (مانند طارمی یا سردار آزمون) تکیه می‌کند و در صورت عدم درخشش آن‌ها یا ناهماهنگی تیمی، به سرعت دچار مشکل می‌شود.

این شکست در جام کافا، می‌تواند زنگ خطری برای فوتبال ایران باشد تا به جای تکیه بر نام‌ها و گذشته، به فکر برنامه‌ریزی برای آینده باشد.