در فوتبال ایران، واژه «دلال» آن‌قدر بدنام شده که شنیدن آن کافی است تا ذهن‌ها به سمت زدوبند، فساد و واسطه‌گری ناسالم برود؛ ولی یک کارشناس حقوقی فوتبال، نگاه دیگری دارد: از منظر قانون تجارت، دلالی نه تنها جرم نیست، بلکه شغلی شرافتمندانه و ضروری است.

 به گزارش حبیب خبر، "هوشنگ نصیرزاده"، یادآور می‌شود:" فیفا نیز وجود «کارگزار» یا همان ایجنت را به رسمیت شناخته، چراکه بازیکنان نمی‌توانند مستقیم با باشگاه‌ها وارد مذاکره شوند. آن‌ها به مهارت حقوقی، مذاکره و تجربه قراردادی نیاز دارند؛ مهارت‌هایی که فقط کارگزاران دارند.

 در این میان، سه نوع کارگزار تعریف می‌شود: کارگزار مسابقات، کارگزار بازیکن و کارگزار باشگاه. برخی باشگاه‌ها مانند تراکتور و پدیده، کارگزار اختصاصی دارند که به‌صورت رسمی با باشگاه همکاری می‌کند. اما در بیشتر باشگاه‌های ایران، این سازوکار هنوز شکل نگرفته و همین خلأ، به رشد واسطه‌گری غیررسمی و سوداگرانه منجر شده است.

 "نصیرزاده"، ریشه اصلی این وضعیت را در جای دیگری می‌بیند: کم‌کاری آکادمی‌ها و تأخیر در بلوغ فوتبالی بازیکنان ایرانی. او مثال می‌زند که «علی نعمتی در ۳۰ سالگی به تیم ملی دعوت می‌شود»، نشانه‌ای از بحران پرورش استعداد در سنین پایین. وقتی بازیکن خوب کم است، باشگاه‌ها ناچارند برای جذب چند چهره‌ی آماده، به مدیران‌برنامه‌ها متوسل شوند و اینجاست که بازار واسطه‌ها داغ می‌شود.

او البته فساد را از اصل دلالی جدا می‌داند: «وقتی خانه یا بلیت می‌خریم هم دلال وجود دارد؛ اگر فساد رخ دهد، تقصیر حرفه نیست بلکه از بی‌قانونی است.» این تمایز، همان نکته‌ای است که معمولاً در تحلیل‌های رسانه‌ای مغفول می‌ماند.

نکته‌ی هشدارآمیز نصیرزاده اما مهم‌تر است: "باشگاه‌ها نباید بیش از چهار بازیکن از یک کارگزار بگیرند، چراکه در آن صورت، کنترل باشگاه عملاً به دست کارگزار می‌افتد." او یادآور می‌شود: «فوتبال اتاق شیشه‌ای است» و هیچ زدوبندی برای همیشه پنهان نمی‌ماند.

فوتبال ایران امروز، در نقطه‌ای ایستاده که باید میان «کارگزاری قانونی» و «دلالی فسادآلود» مرز بکشد. حذف کارگزار ممکن نیست؛ اما می‌توان با شفاف‌سازی، آموزش و قانون‌مندی، آن را از یک فحش عمومی به یک حرفه‌ی شریف و کارآمد بدل کرد.