حبیب خبر- علی حمید:

آمارهای تازه نشان می‌دهد که مناطق آزاد ایران دیگر محل صادرات و واردات نیستند؛ این مناطق به موتور محرکه تولید و جذب سرمایه تبدیل شده‌اند.

جهش ۶۹۵ درصدی سرمایه‌گذاری خارجی و رشد قابل توجه تولیدات داخلی، نوید آینده‌ای روشن برای اقتصاد ایران می‌دهد؛ ولی عبور از این پیچ پرخطر نیازمند هم‌افزایی میان بخشی و رفع موانع قانونی و اجرایی است.

۱- رشد سرمایه‌گذاری داخلی:

در ۸ ماه ۱۴۰۴، سرمایه‌گذاری داخلی جذب شده در مناطق آزاد با عبور از مرز ۴ هزار و ۴۱ میلیارد ریال، نسبت به زمان مشابه سال گذشته رشد ۳۰ درصدی را تجربه کرده است. این افزایش نه تنها نشانه توانمندی مدیریت مناطق آزاد است، بلکه گواهی بر اعتماد بخش خصوصی به ظرفیت‌های تولید و تجارت در این مناطق محسوب می‌شود.

۲- شکوفایی سرمایه‌گذاری خارجی:

رشد شگفت انگیز ۶۹۵ درصدی سرمایه‌گذاری خارجی در زمان مشابه، از ۵۸ میلیون دلار به ۴۶۱ میلیون دلار، نشان‌دهنده تحول جدی در فضای اقتصادی مناطق آزاد است. این موفقیت در شرایط تحریم، اهمیت بالای مناطق آزاد را به عنوان درگاه جذب سرمایه بین‌المللی برای اقتصاد ایران روشن می‌کند.

۳- تحقق اهداف و عملکرد فراتر از برنامه:

در حالی که هدف یکمینه جذب سرمایه خارجی ۱۵۱ میلیون دلار بود، با تلاش مدیران مناطق آزاد، رقم ۳۷۲ میلیون دلار به دست آمد که ۲۴۲ درصد از اهداف برنامه را نشان می‌دهد. این راستینگی، بیانگر مدیریت کوشا، کار شبانه‌روزی و برنامه‌ریزی درست در این مناطق است.

۴- رشد تولید داخلی:

داده‌ها نشان می‌دهد مناطق آزاد فراتر از صادرات و واردات، نقش پررنگی در تولید ملی دارند. ارزش تولیدات داخلی در ۸ ماه امسال با جهشی ۳۱ درصدی به ۳ هزار و ۴۸۸ میلیارد ریال رسید و نزدیک به ۹۰ درصد اهداف تولیدی محقق شد.

این نشان می‌دهد که مناطق آزاد می‌توانند در تقویت زنجیره‌های تولید، اشتغال‌زایی و ارتقای کیفیت فرآورده ها نقش کلیدی داشته باشند.

۵- صادرات و واردات؛ نقشی مهم در تامین نیازهای داخلی:

صادرات مناطق آزاد نیز با رشد ۱۹ درصدی به ۹۹۴ میلیون دلار رسید و واردات ۱۴۳۹ میلیون دلار نشان‌دهنده نقش راهبردی این مناطق در تأمین نیازهای ضروری کشور در شرایط تحریم است. این داده‌ها، نقش مناطق آزاد را نه تنها در اقتصاد ملی بلکه در ثبات بازار و امنیت اقتصادی کشور برجسته می‌کند.

۶- فراتر رفتن از سنت: مناطق آزاد تنها پایانه صادرات نیستند

مناطق آزاد و ویژه اقتصادی امروز تبدیل به «موتور اقتصادی» شده‌اند. آن‌ها افزون بر ایجاد فضای مناسب برای سرمایه‌گذاری، مرکز توسعه تولید، محل تجمع فناوری و ظرفیت آزمون مدل‌های نوین کسب‌وکار هستند. این دگرگونی، نشان‌دهنده رشد عمودی و بلوغ مدیریتی این مناطق است.

۷- چالش‌ها و ضرورت هم‌افزایی میان بخشی:

با وجود عملکرد تحسین‌برانگیز، مناطق آزاد با چالش‌هایی از جمله بروکراسی، محدودیت‌های قانونی و ناهماهنگی میان بخشی روبه‌رو هستند. گذشتن از این راهبندها برای رسیدن به پتانسیل کامل اقتصادی کشور حیاتی است.

۸- نقش مناطق آزاد در اقتصاد مقاومتی و گذر از تحریم:

آمارها نشان می‌دهد که ظرفیت مناطق آزاد، نه تنها برای رشد اقتصادی که برای رویاروی با فشارهای خارجی و گذر از پیچ تحریم‌ها قابل توجه است. اگر حمایت‌های قانونی و هماهنگی میان دستگاه‌های دولتی ادامه یابد، مناطق آزاد می‌توانند نقش مهمی در حفظ و توسعه اقتصاد مقاومتی داشته باشند.

۹- فرصت‌های پیش‌رو:

با توجه به عملکرد ۸ ماه امسال، چشم‌انداز روشنی پیش روی مناطق آزاد قرار دارد. تقویت زیرساخت‌ها، جذب سرمایه‌گذاری هوشمند، ایجاد زنجیره‌های تولید و صادرات و تمرکز بر نوآوری و فناوری، می‌تواند بهره‌وری این مناطق را به سطحی بالاتر برساند و اقتصاد کشور را از تکیه صرف بر واردات بی‌نیاز کند.

۱۰- برداشت پایانی:

مناطق آزاد ایران اکنون فراتر از بنادر و گمرک‌ها، تبدیل به موتور رشد اقتصادی و پایگاهی برای جذب سرمایه، توسعه تولید و تقویت صادرات شده‌اند. تحقق این پتانسیل نیازمند حمایت میان‌بخشی، قوانین راه‌گشا و رویکرد مدیریتی پویا است.

اگر این راه ادامه یابد، مناطق آزاد می‌توانند نه تنها اقتصاد ملی را تقویت کنند، که ایران را با موفقیت از پیچ پرخطر تحریم‌ها بگذرانند.